Transpersonal psikoloji nedir? Genişlemiş benlik, spiritüel krizler ve dönüşüm potansiyeli üzerinden transpersonal psikolojinin tanımını, temel alanlarını ve bireysel deneyimlerini keşfedin.
Transpersonel Psikolojinin Tanımı ve Kişisel Bir Dönüşüm Deneyimi
Birçok uluslu büyük bir şirkette üst düzey yönetici olarak çalışırken derin bir transpersonal deneyim yaşadım. İşimi çok seviyordum ve görevimin ötesinde performans göstermek için çok çalışıyordum. Bir gün, ani bir toplantıya çağrıldım, gündem yoktu ve yaklaşan yıllık bütçe toplantısı için hazırlıkları konuşacağımızı düşündüm. Patronum bana artık işimin kalmadığını söylediğinde şok olmuş ve bir an donup kalmıştım. Patronum hâlâ açıklama yaparken ben, toplantı odasında bedenimin dışına çıktım. Toplantıyı yukarıdan izliyordum; kendimi ve patronumu görüyordum, hatta toplantının konusu ile ilgisiz bazı detayları bile fark ettim. O sırada, bilincimin geleneksel sınırlarının ötesine genişlediği, derin bir benlik genişlemesi yaşadım. Bu durum, Hartelius ve arkadaşlarının (2007) tanımladığı gibi transpersonal psikolojinin alanına giriyordu.
Hatırladığım bir diğer şey, o an öfkeli olmamış olmamdı. Kendimi ve patronumu odada otururken izlerken, herkese ve her şeye karşı hissettiğim bu beklenmedik dinginlik ve şefkatin kaynağı neydi? Friedman’a (1983) göre, benliğin geleneksel sınırların ötesine genişlemesi, onun topluluk ve dünya ile ilişkisel bir biçimde iç içe olduğunu ima eder. Bu, transpersonal psikolojinin ikinci alanıdır: bütüncül / integratif yaklaşım (Hartelius ve ark., 2007). Acaba “genişlemiş benlik” kavramı, yaşamımızdaki travmatik durumlarla yüzleşirken bizi koruyan bir mekanizma olabilir mi? Daniels’a (2021) göre, acı çekiyorsak ya da spiritüel bir kriz hâlindeysek, dönüşüm tek çözümümüz olabilir. Hillman (1977) ise şöyle der: “Depresyon aracılığıyla derinliklere ineriz, derinliklerde ruhu buluruz… Gerçek devrim, kendi depresyonuna sadık kalabilen bireyde başlar.” (s. 98–99).
Bu deneyim, yaşamımda bir dönüm noktası oldu; yaşamın anlamını ve amacını aramaya başladım. Dünyayı, bilinçli bir şekilde anlamlı bir sona doğru evrilen canlı bir süreç olarak görmeye başladım (Neville, 2007). Daha önce de bana aidiyet duygusu veren birçok transpersonal deneyimim olmuştu. Ancak bu olay, bugün olduğum noktaya gelmemi sağlayan dönüşüm yoluna girmemin asıl nedeniydi. O günden bu yana hızlanmış bir dönüşüm sürecinden geçiyorum; bu süreç, “ben kimim” algımı zorladı, gerçeklik duygumu derinleştirdi ve beni daha şefkatli, daha sevgi dolu bir insan yaptı.
Hepimiz biliriz ki yaşamda herkes acı çeker. Ancak spiritüel krizler, bir insanın hayatında çok büyük olaylardır. Daha önce meditasyon, yoga uygulamaları ya da doğada bulunma sırasında transpersonal deneyimlerim olmuştu. Ama bu sıradan deneyimler tek başlarına büyük bir dönüşüm getirmedi. Şimdi, spiritüel kriz deneyimi olmadan transpersonal psikolojinin bir “bilim” olarak topluma ve bireylere nasıl fayda sağlayacağını sorguluyorum. Çünkü bu eksiklik, gerçek dönüşümü sınırlıyor olabilir.
Kaynaklar
Daniels, M. (2021). Shadow, self, spirit: Essays in transpersonal psychology (2nd ed.). Imprint Academic.
Hartelius, G., Caplan, M., & Rardin, M. A. (2007). Transpersonal psychology: Defining the past, divining the future. The Humanistic Psychologist, 35(2), 135–160. https://doi.org/10.1080/08873260701274017
Hartelius, B., Rothe, G., & Roy, P.J. (2013). A brand for the burning: Defining transpersonal psychology. In H. Friedman & G. Hartelius (Eds.), The Wiley-Blackwell handbook of transpersonal psychology (pp. 3-22). Wiley-Blackwell.
Hillman, J. (1997). Re-visioning psychology (Reissue ed.). William Morrow Paperbacks.
